Żadne inne doświadczenie nie oddaje Indii tak dobrze jak długa podróż pociągiem. Koleje indyjskie to jedna z największych sieci na świecie: każdego dnia w trasę wyrusza kilkanaście tysięcy pociągów, a ponad 7000 stacji łączy megamiasta, świątynne miasteczka i odległe wioski. Dla podróżnika kolej nie jest tylko transportem - to przekrój przez cały kraj w miniaturze.
Klasy wagonów - jak to działa
System klas na początku wygląda groźnie, ale rządzi nim prosta logika: im wyższa klasa, tym więcej prywatności i chłodu.
- 1A (First AC) - klimatyzowane, zamykane przedziały z dwiema lub czterema kuszetkami i pościelą w cenie. Najwygodniej i najdrożej, często w cenie biletu lotniczego.
- 2A i 3A (AC 2-tier i 3-tier) - klimatyzowane wagony z kuszetkami w dwóch (2A, z zasłonkami) lub trzech poziomach (3A). Złoty środek na nocne trasy.
- SL (Sleeper) - ten sam układ kuszetek co 3A, ale bez klimatyzacji, za to z otwartymi oknami. Autentycznie, towarzysko i bardzo tanio.
- General (bez rezerwacji) - brak gwarancji miejsca i ogromny tłok. Na długich trasach zdecydowanie unikać.
Rezerwacje dla obcokrajowca
Oficjalny portal IRCTC sprzedaje bilety online, a rejestracja z zagranicznym adresem e-mail jest możliwa, choć wymaga cierpliwości przy weryfikacji. Prostszą alternatywą są pośrednicy tacy jak 12Go czy Cleartrip, którzy za niewielką opłatą sprzedają te same połączenia.
Popularne trasy wyprzedają się tygodnie naprzód, dlatego warto znać dwa mechanizmy. Foreign Tourist Quota to pula miejsc w wielu obleganych pociągach zarezerwowana wyłącznie dla posiadaczy zagranicznych paszportów - dostępna online i przy specjalnych okienkach na dużych dworcach. Tatkal to pula last minute otwierana dzień przed odjazdem: bilety są nieco droższe i znikają w minuty, ale ratują niejeden nieplanowany wyjazd.
Jedzenie w pociągu
Jedzenie to połowa przyjemności. Chaiwala przemierzający wagon z czajnikiem i okrzykiem chai chai garam to prawdziwa ścieżka dźwiękowa indyjskich kolei - kubek słodkiej herbaty z mlekiem kosztuje kilka rupii. Pociągi dalekobieżne często mają pantry car, czyli wagon kuchenny serwujący proste thali, biryani i przekąski prosto do kuszetki. Na dłuższych postojach warto kupować regionalne specjały z peronu - doświadczeni podróżnicy wiedzą, która stacja słynie z jakiej potrawy.
Trasy, wokół których warto planować podróż
- Ekspresy Delhi - Agra - Gatimaan Express rozpędza się do 160 km/h i robi z Taj Mahal wygodną wycieczkę jednodniową.
- Koleje wąskotorowe UNESCO - Darjeeling Himalayan Railway, linia Kalka - Shimla i Nilgiri Mountain Railway pną się przez herbaciane plantacje i lasy po torach z epoki kolonialnej.
- Konkan Railway - linia Mumbai - Goa biegnie wzdłuż zachodniego wybrzeża przez setki mostów i tuneli; w porze monsunowej widoki wodospadów i zielonych klifów zapierają dech.
- Pociągi luksusowe - Palace on Wheels i Maharajas Express zamieniają samą podróż w pięciogwiazdkowy hotel, z cenami od kilku tysięcy dolarów.
Praktyczne wskazówki
- Zabierz lekki łańcuch z kłódką, by na noc przypiąć bagaż pod kuszetką - sprzedaje je każdy stragan dworcowy.
- Dolna kuszetka za dnia służy jako wspólne siedzenie - nie planuj tam spania przed wieczorem.
- Duże dworce są ogromne: przyjdź wcześniej i sprawdź tablicę z pozycją wagonów na peronie.
- Aplikacja Where Is My Train pokazuje na żywo opóźnienia i pozycję twojego wagonu lepiej niż jakikolwiek rozkład.
- Toalety występują w dwóch wariantach: indyjskim (kucanym) i zachodnim; miej własny papier i płyn do dezynfekcji.
Zaplanuj przynajmniej jedną nocną trasę. Gdzieś między kolejną herbatą, dzielonymi przekąskami a wschodem słońca nad polami zrozumiesz, dlaczego pociąg nazywa się esencją Indii.